نمايندگى ولى فقيه سپاه پاسداران انقلاب اسلامى

34

اصطلاحات نظامى در فقه اسلامى ( فارسى )

تِجفاف يعنى برگستوان ( پوششى كه جنگاوران قديم به هنگام جنگ مىپوشيدند ) مانند زره و پوششى كه در قديم به هنگام جنگ بر روى اسب مىافكندند « 1 » تا از مجروح شدن در امان باشد . در آداب جنگ آمده است كه هنگام حمله به دشمن ابتدا نيروهايى كه زره كامل پوشيده‌اند ( خود و مركبشان زرهى است ) به دشمن حمله كنند و پس از آن ديگر نيروها به حمله دست زنند . « 2 » تَحَيُّزْ تَحَيُزْ : « 3 » و تَحَوُّزْ : ( بر وزن تَفَعُّلْ ) در لغت به معنى دست كشيدن از چيزى و ترك‌كردن آن ، گرفتن مكان ، برخود پيچيدن ، خم شدن ، برگشتن و تغيير حالت دادن آمده است اسم فاعل آن مُتَحيز ( بر وزن مُتَفَعِّلْ ) مىباشد . « 4 » در اصطلاح متحيز به آن جنگجويى اطلاق مىشود كه از يكه تاختن صرف نظر كرده و خود را به طرف عده‌اى از همرزمان خود بكشاند تا به اتفاق آنها بجنگند « 5 » قرآن كريم در اين باره مىفرمايد : « يا ايُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اذا لَقَيْتُمُ الَّذينَ كَفَرُوا زَحْفاً فَلا تُوَلُّوهُمُ الْادْبارَ وَ مَنْ يُوَلَّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبَرَهُ الّا مُتَحَرِّفاً لِقِتالٍ اوْ مُتَحَيِّزاً الى فِئَةٍ فَقَدْ باءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَ مَأْويهُ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصيرُ » « 6 » اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، چون با كافران در جبههء نبرد رو به رو شديد ، روى از ايشان بر

--> ( 1 ) - همان . ( 2 ) - ينابيع الفقهيه ، كتاب الجهاد ، ص 293 ؛ فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 510 . ( 3 ) - ينابيع الفقهيه ، كتاب الجهاد ، ص 89 ( المهذب ) . ( 4 ) - در اصل « تحيوز » بوده است كه به دليل قلب « و » بر « ى » و ادغام آن دو تحيز حاصل شده است . ( 5 ) - لسان العرب ، ج 5 ، ص 340 ، بيروت ، تاج العروس ، زبيدى ، ج 4 ، ص 31 ، بيروت ، و مفردات راغب ، ص 135 ، بيروت . ( 6 ) - الميزان ، ج 9 ، ص 46 . ( 7 ) - انفال ( 8 ) ، آيات 15 - 16 .